Aansprakelijkheid en zorgplicht bij bomen

Er zijn 3 soorten zorgplicht:

Algemene zorgplicht: de bomen moeten regelmatig beoordeeld worden en indien nodig maatregelen nemen. Ook regulier onderhoud valt hier onder. Controles moeten systematisch en regelmatig plaatsvinden. Verslaglegging valt hier ook onder.

Verhoogde zorgplicht: waar bomen staan op een plaats van verhoogde gevaarzetting (voetgangerszones, parkeerplaatsen, langs campingsplekken, bij bungalows etc), kortom, waar schade te verwachten is als er een tak uitwaait of de boom omvalt, moeten deze minstens eens per jaar gecontroleerd worden. Een en ander hangt deels samen met de dikte van de boom en de conditie van de boom.In een bosgebied is dit anders, jaarljkse controle is dan niet van toepassing, mede omdat schade niet te voorzien is.

Onderzoeksplicht; deze geldt voor bomen waar eerder een uitwendige afwijking of gebrek is geconstateerd, die potentieel gevaar opleveren in de toekomst.

Als er schade optreedt, moet degene die vergoeding of schadeloosstelling eist, bewijzen dat er onvoldoende zorg is besteed, of dat de boom een gebrek heeft die normaliter geconstateerd had moeten worden. De eigenaar zal dus moeten weerleggen dat hij onvoldoende zorg heeft besteed, en dus aan moeten bewijzen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan. Daarom zijn rapportages ook zo belangrijk, waarin staat welke bomen gecontroleerd zijn, in welke frequentie, op welke datum, soort controle, geconstateerde gebreken en afwijkingen en de daarmee samenhangende voorgestelde maatregelen en de urgentie daarvan.

Onvoldoende zorg kan zowel een gebrek aan controles betekenen als een gebrek aan regelmatig onderhoud. Als de eigenaar kan aantonen dat hij wel voldoende zorg heeft besteed aan zijn bomen, zal hij niet aansprakelijk zijn, hoewel er in dat geval wel schade is. Primair gaat het dan om voorzienbare schade, bij controle gaat het om gebreken die zichtbaar waren voordat er schade is opgetreden.

BIj storm kan pas op overmacht beroepen worden als het gaat om windkracht 11 of hoger.

Wilt u een bepaalde boom weg hebben, dan vraagt u normaliter een kapvergunning aan bij de betreffende gemeente. Elke gemeente heeft een eigen APV of bomenverordening. Op basis daarvan wordt een kapaanvraag beoordeeld. In de meeste gevallen zijn de argumenten die u gebruikt belangrijk om tot een evenwichtige beslissing te komen. Daarom is het belangrijk uw aanvraag goed te onderbouwen. Wij zijn hierin gespecialiseerd en hebben veel ervaring met kapaanvragen beoordelen. Ook bij  bezwaarschriften en rechtszaken kunnen we u begeleiden in de afwikkeling hiervan. Bezwaarschriften zijn vaak slecht onderbouwd en de weerlegging hiervan is essentieel om bij hoorzittingen en dus een uiteindelijke rechterlijke uitspraak uw  'zin te krijgen'.

De heer Takkeboom wordt benaderd door zijn buren of hij een boom wil verwijderen. De buurman is bang dat de boom gevaarlijk is en dat er schade zal optreden aan de garage als de boom omvalt. De douglasspar is namelijk in de loop der jaren flink gegroeid en is nu ongeveer 25 m hoog. De eerste takken zijn er al uitgewaaid. Hij stelt de heer Takkeboom aansprakelijk  voor toekomstige schade mocht er weer wat gebeuren. Enigszins geschrokken benadert Takkeboom een boomdeskundige. Deze vertelt hem dat het aanbevolen is om de douglas en ook de andere grote bomen ernaast visueel te laten keuren en dit in een beknopt te laten zetten. Zodoende gebeurt, 1 boom blijkt gevaarlijk en moet worden gekapt, bij 2 andere bomen zit vrij dik dood hout, dit dient verwijderd te worden. De heer Takkeboom is op dat moment gevrijwaard van aansprakelijkheid voor schade mits hij op tijd ook de aanbevelingen opvolgt. Hij heeft voldaan aan de algemene en verhoogde zorgplicht.

Bij recreatiepark Boszicht wordt nauwelijks aan boombeheer gedaan. De eigenaar vindt het niet nodig om controles uit te voeren. Af en toe de kettingzaag erlangs en klaar. Totdat een zware plakoksel bij storm op een vakantiehuisje waait en zware schade aanricht. De eigenaar van het huisje is woest en gaat na wat zijn rechten zijn. Omdat hier sprake is van schuldaansprakelijkheid dient de eigenaar van het huisje aan te tonen dat er onvoldoende zorg aan de bomen is besteed, en dus ook onvoldoende controles. De centrale (causaliteits)vraag is: was de schade redelijkerwijs te voorkomen doordat het gebrek (de plakoksel) uitwendig zichtbaar was. Normaliter is dat zo bij plakoksels, waardoor deze vraag met ja te beantwoorden is. Doordat eigenaar van het park geen rapportages van controles heeft, kan hij niet aantonen voldoende zorg te hebben besteed. Hij moet de schade vergoeden.

Op een camping staat een grote beuk, waar in het najaar grote zwammen op verschijnen. De campingeigenaar heeft het druk aan het eind van het seizoen en denkt dat allemaal wel meevalt, totdat iemand hem wijst op het feit dat het reuzenzwammen zijn die de wortels aantasten en dit niet altijd zichtbaar is omdat de meeste wortels onder de grond zitten. Gezien de caravans die erom heen staan besluit hij actie te ondernemen en roept een boomdeskundige erbij die de boom afkeurt en in het rapport vermeldt  dat kap aan te bevelen is. De eigenaar vraagt hierop een kapvergunning aan, die de gemeente in eerste instantie weigert, maar na overleg van het rapport geeft de gemeente alsnog een kapvergunning. Echter, tijdens de wettelijke termijn van 6 weken na publicatie wordt er bezwaar gemaakt tegen de kap. Tijdens deze procedure is het inmiddels november en waait de boom om. Gelukkig is de schade beperkt omdat de meeste toeristen weg zijn. Had dit eerder gebeurd of was er toch schade, dan zal beoordeeld moeten worden of de eigenaar ten tijde van de stambreuk of windworp voldaan had aan de onderzoeksplicht. Op dat moment wel, maar had hij niet eerder actie moeten ondernemen omdat de zwammen het jaar ervoor ook al zichtbaar waren? Als hij eerder de boom had laten onderzoeken, en een kapvergunning had aangevraagd op basis van de conclusies van het rapport, was de boom misschien nooit omgevallen, maar was hij keurig gekapt. Een complexe zaak, die in dit geval niet nodig is om te onderzoeken, maar bij schade of letsel had dit geheel toch een vervelend staartje gekregen.

Lees meer over VTA en boomveiligheid >>

Lees meer over boombeheerplannen in recreatieparken >>

Landgoederen, campings, bungalowparken en buitenplaatsen liggen vaak buiten de bebouwde kom.  In de meeste gevallen is dan de Boswet van toepassing. Het vellen van houtopstanden dient dan gemeld te worden, dunnen kan zonder melding. Kapvergunningen voor individuele bomen dienen bij de gemeente aangevraagd te worden.

Lees meer over de boswet >>